|
Metoda pracy w środowisku lokalnym i model instytucji wspierającej rozwój społeczności lokalnej
Inspiracje
Dobrze zorganizowane i prężnie działające społeczności lokalne stanowią ważny element społeczeństwa demokratycznego. Silne wspólnoty lokalne z różnorodnymi formami aktywności społecznej są wynikiem miejscowych uwarunkowań historycznych, kulturowych i ekonomicznych. Często nawet tradycyjnie mobilne środowisko musi być jednak wspierane przez profesjonalne działania edukacyjne. Pytanie: „Jak sprawić, aby ludziom chciało się chcieć?” stanowi naczelne wyzwanie dla liderów i instytucji działających w lokalnym środowisku. Istnieje, zwłaszcza w zachodniej Europie, wiele udanych przykładów zdynamizowania trudnego środowiska poprzez długofalowe działania animatorów społecznych.
Ostatnie, szybkie zmiany kontekstu społecznego, ekonomicznego, politycznego i kulturowego zmieniły usytuowanie klasycznych metod skupiających się na jednostkowym reagowaniu na już ujawnione i nabrzmiałe problemy społeczne. W obliczu nowych uwarunkowań naszej współczesności akcent przesuwa się na te koncepcje pracy w środowisku lokalnym, które prezentują:
podejście całościowe (w tworzeniu strategii rozwiązywania problemu poddaje się analizie wszystkie czynniki środowiskowe niezależnie od ich branżowego związku, np. kultura, ekologia, oświata, bezpieczeństwo)
podejście socjalno-ekologiczne (podkreślają znaczenie przestrzeni społecznej, w której równoprawnymi partnerami powinni być mieszkańcy i pracownicy instytucji)
aktywizowanie nie tylko pojedynczych osób i grup, ale i ich lokalnego otoczenia.
Praca ze społecznością lokalną rozumiana jako organizowanie społeczności lokalnej natrafia jednak na wiele przeszkód wynikających między innymi z konieczności bezpośredniego przydzielania pomocy materialnej, biurokracji, braku odpowiedniej tradycji w społeczności lokalnej, a także słabej znajomości metod i technik działania środowiskowego. Z drugiej strony „community worker”, czyli animator lokalnej społeczności to coraz bardziej poszukiwana profesja, umożliwiająca poprzez działania z grupami mieszkańców rozwiązywanie lokalnych problemów.
Nowa rola instytucji - więcej
W wielkim zadaniu ożywiania społeczności lokalnej potrzebna jest koordynacja i świadomość celu i zadań. Nie uruchomi się bowiem prawdziwego lokalnego rozwoju bez poruszenia całego miejscowego środowiska, bez połączenia wszystkich sił dla osiągnięcia wspólnego celu. Taką rolę mogą i powinny pełnić instytucje funkcjonujące w środowisku (Ośrodki Pomocy Społecznej, Ośrodki Kultury, Stowarzyszenia, Szkoły)
Instytucje/organizacje pełniące rolę Centrum Aktywności Lokalnej to zmodyfikowana instytucja wyposażona w najnowszą wiedzę dotyczącą sposobów organizowania środowiska lokalnego, wykorzystywania zasobów oraz tworząca strategię rozwoju lokalnego w oparciu o rozpoznane problemy i potrzeby środowiska. Tak przygotowany Ośrodek/ instytucja/ organizacja byłaby inicjatorem konkretnych działań, skupiając siły lokalne wokół określonego problemu i koordynując ich pracę w tym zakresie. Należy zwrócić uwagę, że takie działania wymagają udoskonalenia form pracy ośrodków, który na wzór podobnych europejskich instytucji środowiskowych nie będzie zaspokajał jedynie materialnych potrzeb indywidualnych klientów, lecz będzie w pełni elastyczną instytucją nastawioną na zaspokojenie wszelkich potrzeb środowiska lokalnego przy wykorzystaniu jego sił i zasobów. W związku z tym ogromna odpowiedzialność spoczywa na pracowniku, który stanie się animatorem środowiska lokalnego oraz osobie kierującej Ośrodkiem, która w oparciu o rozpoznane potrzeby lokalne stworzy strategię jego rozwoju, adekwatną do problemów środowiska, dla którego pracuje. Należy zmienić sposób zarządzania placówką, zasobami ludzkimi i materialnymi poprzez umiejętne tworzenie zespołów problemowych nastawionych na rozwiązanie problemu w oparciu o tworzenie lokalnego partnerstwa.
Standardy pracy metodą CAL - więcej
Wszelkie przedsięwzięcia podejmowane przez instytucje pracujące metodą CAL muszą odpowiadać na potrzeby artykułowane przez daną społeczność postrzeganą całościowo i prowadzone być w oparciu o jej zasoby ludzkie i instytucjonalne. Ponadto praca metodą CAL oznacza:
posiadanie lub stworzenie realnego, fizycznego miejsca, które będzie służyć ożywaniu i integracji społeczności lokalnej (miejscem takim może być siedziba instytucji),
tworzenie w środowisku koalicji na rzecz pracy w środowisku i wokół problemów,
inicjowanie ruchów samopomocowych i obywatelskich,
promowanie i wdrażanie pracy wolontarystycznej i zespołowej,
inicjowanie lokalnych akcji i wydarzeń,
działania w oparciu o programy i projekty.
CAL w 2007 roku
W 2006 roku metodę CAL wdraża ponad 250 organizacji i instytucji z całej Polski: domów kultury, szkół, organizacji pozarządowych i ośrodków pomocy społecznej. Dzięki zmianie pracy instytucji i organizacji tysiące ludzi w różnych miejscach w Polsce zaangażowało się w rozwiązywanie lokalnych problemów. Powstało ponad 1500 lokalnych projektów i utworzono ponad 100 nowych stowarzyszeń. Na stałe z tymi organizacjami i instytucjami współpracuje ponad 7000 wolontariuszy. | 
